Mineralen
Mineralen zijn belangrijke componenten voor de gezondheid. Zonder de hulp van mineralen kunnen bijvoorbeeld vitamines niet functioneren in ons lichaam. Mineralen (ijzer) transporteren zuurstof door ons lichaam. Ze spelen ook een belangrijke rol bij de groei, instandhouding en herstel van weefsels. Mineralen zijn ook betrokken bij het samentrekken van spieren, het functioneren van de zenuwen en bij de energie huishouding.
De mineralen zijn onder te verdelen in twee groepen: de micro en de macro mineralen. Macro mineralen of macro elementen zijn de groep mineralen die we met de dagelijkse voeding in een grote hoeveelheid nodig hebben. De micro mineralen worden ook wel sporenelementen genoemd, hiervan hebben we dagelijks maar een kleine hoeveelheid van nodig. Voor het goed functioneren van het lichaam zijn er 20 mineralen noodzakelijk.
Het lichaam kan wel bijvoorbeeld vitamine D maken, maar het kan geen enkel mineraal maken. Bij een voldoende gevarieerde voeding zal er niet snel een mineralen tekort optreden. Een verminderde eetlust, een streng dieet of medicijn gebruik kan wel lijden tot een mineralen tekort. Vermoeidheid is hierbij het eerste signaal.
Overzicht van de veel in water voorkomende soorten mineralen .
Onder dit overzicht word ieder mineraal apart toegelicht.
Calcium
Chloor
Chroom
Fluor
IJzer
Jodium
Kalium
Koper
Magnesium
Mangaan
Natrium
Silicium
Calcium
Chemisch element afgekort met de letters "Ca" met atoomnummer 20, atoommassa: 40,08 g/mol.
Calcium is het mineraal dat in de grootste hoeveelheid (ca. 1,5 kg) in het lichaam terug te vinden is. Van de totale hoeveelheid is 99% aanwezig in de botten en tanden. Calcium is een van de belangrijkste bouwstoffen van het skelet. Het resterende deel bevindt zich in de organen, het bloed en de spieren.
Calcium wordt in de spiercellen opgeslagen in bepaalde celorganellen (genaamd, het sarcoplasmatisch reticulum). Als er een zenuwimpuls van de hersenen naar een spier wordt gestuurd, komen daardoor de calciumionen vrij uit dit reticulum. Hierdoor spant de spier zich aan. Het mineraal is onmisbaar voor een goede hartfunctie en het speelt een rol bij de zenuwimpulsoverdracht. Calcium heeft ook een regulerende werking op de bloeddruk en het is betrokken bij bloedstollingprocessen.
Calcium is een macro element.
Eigenschappen.
- Helpt osteoporose voorkomen en de klachten in het beginstadium hiervan te behandelen.
- Kan kanker helpen te voorkomen.
- Wordt gebruikt tegen hoge bloeddruk.
- Voorkomt hartklachten.
- Wordt gebruikt tegen artritis.
- Houdt de huid gezond.
- Verlicht spierkramp in de benen.
- Bevordert een regelmatige en krachtige hartslag.
- Helpt het lichaam bij de ijzerstofwisseling.
- Nodig voor het doorgeven van zenuwimpulsen en spierfuncties.
Symptomen bij een tekort.
- Rachitis
- Osteoporose
- Zwakke botten en tanden
- Beenkrampen
Chloor
Chemisch element afgekort met de letters "Cl" met atoomnummer 17, atoommassa: 35,45 g/mol.
Chloor is noodzakelijk voor het vormen van maagzuur. Dit mineraal bevordert de reinigende werking van de lever zodat afvalproducten beter uit het lichaam verwijderd kunnen worden. Chloor helpt de longen bij de uitscheiding van koolstofdioxide en het is betrokken bij het transport van hormonen. Het mineraal onderhoud de gezondheid van gewrichten en pezen.
Voedingsmiddelen rijk aan chloor zijn keukenzout (NaCl), zeewier en olijven. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid chloor is niet bekend, er wordt wel geadviseerd niet meer dan 15 gram per dag te nemen. Chloor is een macro element.
Chroom
Chemisch element afgekort met de letters "Cr" met atoomnummer 24, atoommassa: 52,00 g/mol.
Chroom is betrokken bij de HDL-cholesterol productie in de lever. Dit goede cholesterol heeft in tegenstelling tot het schadelijke LDL-cholesterol een positieve invloed op de gezondheid. LDL-cholesterol kan op de vaatwanden gaan zitten, wat hart en vaatziekten veroorzaakt. HDL-cholesterol kan deze aanslag van LDL-cholesterol verwijderen.
Chroom helpt bij het omzetten van koolhydraten tot energie. Het reguleert ook de opname van insuline door de lichaamscellen. Er zijn aanwijzingen dat mensen met een lage bloedsuikerspiegel (en dus ook suikerpatiënten) gebaat zijn bij extra chroom. Chroom is een spoorelement.
Eigenschappen.
- Helpt bij de regulering en de werking van insuline.
- Helpt bij de stofwisseling van koolhydraten en vetten.
- Reguleert het cholesterolniveau in het bloed.
- Stimuleert de aanmaak (samenvoegen) van eiwitten in het lichaam.
- Verhoogt de algemene weerstand tegen infecties.
- Onderdrukt hongergevoel.
Symptomen bij een tekort.
- Kan diabetes veroorzaken
- Zenuwziekten
- Kan sommige hartkwalen veroorzaken
- Betrokken bij verhoogde cholesterol en vetgehaltes in het bloed.
Fluor
Chemisch element afgekort met de letter "F" met atoomnummer 9, atoommassa: 18,998 g/mol.
Fluor is aan veel tandpasta’s toegevoegd. Fluor voorkomt tandbederf door het tandglazuur te verharden. Het draagt ook bij tot het behoud van sterke botten, omdat het de opname van calcium in het lichaam bevordert. Het beschermt tegen en behandelt osteoporose en kan hartklachten helpen voorkomen. Verder kan het verkalking van organen en spierskelet structuren voorkomen.
Fluor is een spoorelement.
Eigenschappen.
- Kan helpen bij het voorkomen van hartkwalen
- Kan verkalking van organen, skelet en spieren helpen voorkomen
- Beschermt tegen tandbederf
- Beschermt tegen en behandelt osteoporose
Symptomen bij een tekort.
- Kan leiden tot onvruchtbaarheid en bloedarmoede, hoewel dit verband nog steeds wordt onderzocht.
- Tandbederf
- Osteoporose
Fosfor
Chemisch element afgekort met de letter "P" met atoomnummer 15, atoommassa: 30,97 g/mol.
Fosfor is een belangrijk bestanddeel van botten en tanden. Dit mineraal is onmisbaar voor de goede werking van verschillende hormonen en voor de vitaminen uit het vitamine B-complex. Het zorgt ook voor het goed functioneren van het zenuwstelsel en voor het transport van vetten door het lichaam. Fosfor is een macro element.
Eigenschappen.
- Vormt botten en tanden
- Zet suiker om in energie
- Werkt als co-factor met veel enzymen en activeert vitamine uit het vitamine B complex
- Verhoogt het uithoudingsvermogen en bestrijdt vermoeidheid.
- Vormt RNA en DNA
Symptomen bij een tekort.
- Gevoel van slapte
- Pijn in de botten en gewrichten
- Algehele matheid
- Verlies van de eetlust
- Prikkelbaarheid
- Neurologische symptomen
- Spraakproblemen
- Geestelijke verwarring
- Bloedarmoede
- Verlaagde weerstand tegen infecties.
IJzer
Chemisch element afgekort met de letters "Fe" met atoomnummer 26, atoommassa: 55,85 g/mol.
IJzer levert een belangrijke bijdrage aan het zuurstoftransport en de vorming van rode bloedcellen. IJzer is namelijk een onderdeel van de enzymen hemoglobine (in het bloed) en myoglobine (in de spieren) en andere enzymen. Verder is ijzer belangrijk in de energieproductie en het verhogen van de lichamelijke weerstand.
Vrouwen absorberen meer ijzer dan mannen, maar een ijzertekort komt meer voor bij vrouwen dan mannen. Dit heeft te maken met het bloedverlies tijdens de menstruatie. Ook de bloedaanmaak voor de foetus, borstvoeding, en het gebruik van een spiraaltje, doen een grote aanspraak op de ijzerreserves van een vrouw. Onderzoek heeft aangetoond dat vrouwen vanaf de pubertijd tot aan de menopauze een groot risico lopen op een chronisch ijzer tekort. Zo kan er bloedarmoede optreden. Klachten van vrouwen met ijzertekorten zijn: vermoeidheid, een bleke huid, ademhalingsmoeilijkheden bij inspanning, hoofdpijn, hartkloppingen, een gebrekkige eetlust en tintelende handen en voeten.
IJzer is een spoorelement.
Eigenschappen.
- Verbetert lichamelijke prestaties
- Kan kanker helpen voorkomen
- Helpt leerproblemen bij kinderen voorkomen
- Vergroot de weerstand
- Voorkomt en geneest bloedarmoede door ijzertekort
- Verhoogt energieniveaus
- Bevordert een rustige slaap en houdt het energieniveau op peil
Symptomen bij een tekort.
- Bloedarmoede
- Bleekheid
- Vermoeidheid
- Kortademigheid
- Slapeloosheid
- Hartkloppingen
- Hoofdpijn
- Een gebrekkige eetlust
- Tintelende handen en voeten
JODIUM
Chemisch element Jood (afgekort met de letter "I") met atoomnummer 53, atoommassa: 126,90 g/mol.
Jodium is betrokken bij de synthese van het schildklierhormoon, wat thyroxine wordt genoemd.
Dit thyroxine is bij alle stofwisselingsprocessen in het lichaam betrokken, in het bijzonder bij het verbranden van een teveel aan vet.
Jodium zorgt voor het behoud van gezonde haren, nagels en huid. Ook stimuleert het verder de aanmaak van het goede HDL-cholesterol door de lever.
Jodium is een spoorelement.
Eigenschappen.
- Bepaalt het niveau van de stofwisseling
- Verlicht de pijn bij bindweefselontsteking van de borsten (fibrocystische borstklachten)
- Biedt bescherming tegen de giftige werking van radioactieve stoffen
- Voorkomt kropgezwellen (kroep)
- Voorkomt schildklierstoornissen
- Maakt slijm in de luchtwegen los
- Natuurlijke ontstekingsremmer en ontsmettingsmiddel
Symptomen bij een tekort.
- Kropgezwel
- Verminderde schildklierfunctie, die leidt tot chronische vermoeidheid, lusteloosheid, een droge huid, niet tegen kou kunnen, gewichtstoename en vergroting van de schildklier.
Kalium
Chemisch element afgekort met de letter "K", met atoomnummer 19, atoommassa: 39,10 g/mol.
Belangrijke taken van kalium zijn het regelen van de bloedsuikerspiegel en het op peil houden van de vochtbalans. Verder is kalium betrokken bij de zenuwgeleiding en de spierfunctie, het draagt zo dus ook bij voor een goed hartritme.
Kalium is een macro element.
Eigenschappen.
- Houdt de vochtbalans in de cellen op peil
- Stabiliseert de interne structuur van cellen
- Helpt samen met natrium de zenuwimpulsen geleiden
- Kan bescherming bieden tegen een beroerte
- Verhoogt atletische/sport prestaties
- Kan helpen bij de behandeling en voorkoming van kanker
- Activeert enzymen die de energieproductie beheersen
- Voorkomt en behandelt een hoge bloeddruk
Symptomen bij een tekort.
- Braken
- Spierslapte en spierverlamming
- Spierpijn
- Overweldigende vermoeidheid
- Lage bloeddruk
Koper
Chemisch element afgekort met de letters "Cu" met atoomnummer 29, atoommassa: 63,55 g/mol.
Koper speelt een belangrijke rol bij de aanmaak van hemoglobine. Dit enzym komt voor in de rode bloedcellen, en bindt zuurstof in de longen zodat het zo in het bloed komt. Koper helpt bij de opbouw van eiwitten en enzymen en het mineraal helpt bij een goede werking van het zenuwstelsel.
Koper is een spoorelement.
Eigenschappen.
- Kan kanker helpen voorkomen.
- Versterkt het immuunsysteem
- Werkt als antioxidant
- Beschermt tegen hart- en vaatziekten.
Symptomen bij een tekort.
- Bloedarmoede
- Oedeem
- Breekbare botten
- Prikkelbaarheid
- Verlies van het smaakzintuig
Magnesium
Chemisch element afgekort met de letters "Mg" met atoomnummer 12, atoommassa: 24,30 g/mol.
Magnesium wordt ook wel het antistress mineraal genoemd. Dit mineraal is een belangrijke voedingsstof voor de hersenen. Het verhoogt de weerstand tegen stress, depressies, spanningen en gaat geestelijke vermoeidheid tegen. Magnesium versterkt bovendien het geheugen en het concentratie vermogen. Verder is magnesium betrokken bij het vrijmaken van energie uit de voeding en het goed functioneren van het zenuwstelsel en de spieren. Ten slotte is dit mineraal betrokken bij het vormen van sterke botten en tanden en is het werkzaam als co-factor van B- en C vitaminen.
Magnesium is een macro element.
Koper
- Helpt nier- en galstenen voorkomen
- Nuttig bij de behandeling van hoge bloeddruk.
- Nuttig bij de behandeling van prostaatproblemen.
- Nodig bij vele lichaamsfuncties, waaronder energieproductie en celdeling
- Essentieel voor het doorgeven van zenuwimpulsen
- Wordt gebruikt bij de behandeling van hoge bloeddruk.
- Beschermt tegen hart- en vaatziekten.
- Helpt bij de behandeling van PMS klachten.
- Herstelt en onderhoudt de lichaamscellen
- Nodig voor de hormoonhuishouding
- Helpt bij de behandeling van ’rusteloze benen’
Symptomen bij een tekort.
- Slap gevoel
- Vermoeidheid
- Nerveuze uitbarstingen
- Wispelturigheid
- Hyperactiviteit bij kinderen
- Laag bloedsuikergehalte
- Hartkloppingen
Mangaan
Chemisch element afgekort met de letters "Mn" met atoomnummer 25, atoommassa: 54,94 g/mol.
Mangaan is betrokken bij de synthese van eiwitachtige stoffen, botten en kraakbeen. Mangaan is tevens een onderdeel van kraakbeen.
Een enzym superoxide dismutase (SOD) bevat mangaan, dit enzym beschermt het lichaam tegen vrije radicalen.
Een tekort aan mangaan uit zich in geestelijke en lichamelijke vermoeidheid.
Mangaan is een spoorelement.
Eigenschappen.
- Nodig bij de bescherming tegen vrije radicalen.
- Zorgt voor een gezond functionerend zenuwstelsel.
- Nodig voor de vrouwelijke geslachtshormonen.
- Nodig voor de synthese van structurele eiwitten in het lichaam.
- Noodzakelijk voor een normale opbouw van de botten.
- Belangrijk voor de vorming van tyroxine (schildklierhormoon).
- Nodig voor de hersenfunctie.
- Nodig voor de stofwisseling van glucose.
Symptomen bij een tekort.
- Vermoeidheid.
- Slecht geheugen.
- Nerveuze prikkelbaarheid.
- Ataxie.
- Betrokken bij diabetes, hartkwalen en reumatische gewrichtsontstekingen.
Natrium
Chemisch element afgekort met de letters "Na" met atoomnummer 11, atoommassa: 22,99 g/mol.
Natrium regelt samen met Kalium de vochthuishouding in een cel (osmotische druk). Kalium verricht deze taak binnen in de cel en Natrium doet dit daarbuiten. Het is betrokken bij het optimaal functioneren van de zenuwen en spieren. Ook zorgt dit mineraal mede voor de vorming van maagzuur. Natrium zorgt ervoor dat andere mineralen, zoals calcium, opgelost blijven in het bloed. Ten slotte zorgt Natrium voor een gezond hartritme en is het betrokken bij de bloeddruk.
Natrium is een macro element.
Selenium
Chemisch element seleen, afgekort met de letters "Se" met atoomnummer 34, atoommassa: 78,96 g/mol.
Onderzoek heeft uitgewezen dat een groot aantal mensen een chronisch tekort heeft aan selenium. Selenium komt voor in het enzym gluthathionperoxidase, dit enzym heeft een sterke anti-oxidante werking. Verder helpt selenium bij het regelen van de bloeddruk, het verhoogt de weerstand en helpt het bij de afvoer van giftige metalen uit het lichaam. Ook speelt selenium een rol bij het vormen van coënzym Q10, een coënzym betrokken bij het omzetten van voedsel in energie.
Selenium is een spoorelement.
Eigenschappen.
- Voorkomt veel soorten kanker.
- Houdt de ogen en het gezichtsvermogen gezond.
- Houdt de huid het haar gezond.
- Stimuleert de weerstand.
- Biedt bescherming tegen hartkwalen en ziekten van de bloedsomloop.
- Kan alcohol, veel drugs, rook en sommige vetten ontgiften.
- Verbetert de leverfunctie.
- Verhoogt potentie en geslachtsdrift bij de man.
- Wordt gebruikt bij de behandeling van artritis.
- Verlicht opvliegers en andere symptomen tijdens de overgang.
- Helpt tegen roos.
Symptomen bij een tekort.
Geen speciale symptomen, maar een tekort kan het gevolg zijn van diëten met veel fabrieksmatig bewerkte voedingsmiddelen.
Silicium
Chemisch element afgekort met de letters "Si" met atoomnummer 14, atoommassa: 28,09 g/mol.
Silicium is te vinden in bindweefsel, haar en nagels. Deze stof komt tegenwoordig niet veel meer voor in de voeding. Enkele symptomen bij een gebrek aan silicium zijn zwakke broze nagels (die meteen afbreken) droog dor haar en rimpels. Rimpels kunnen ontstaan omdat dit mineraal nodig is voor het vormen van bindweefsel dat de huid van binnenuit ondersteunt.
Silicium is wel een spoorelement.
Eigenschappen.
- Het schijnt haaruitval te helpen voorkomen.
- Kan osteoporose voorkomen door het lichaam te helpen bij de opname van calcium in de botten.
- Helpt beschermen tegen bepaalde ziekten van hart en bloedsomloop.
Symptomen bij een tekort.
Onbekend, maar zwakke nagels, breekbare botten en haar en een slecht uitziende huid kunnen symptomen zijn.
Overzicht van de verschillende soorten mineralen
Terug naar de top van dit document
Bronnen
[1]. Stryer, Lubert;- Biochemistry - fourth edition; New York: W.H. Freeman and Company
(1995). ISBN 0-7167-2009-4
[2]. Sullivan, Karen; - Vitaminen & Mineralen - Eerste druk; Antwerpen: Zetwerk (1998).
ISBN 90-5495-144-3
[3]. Madigan, Michael T., Martinko, John M., Parker, Jeak; - Brock Biology of Microorganisms -
Negende druk; New Jersey: Prentice-Hall (2000) ISBN 0-13-085264-3
[4]. Mathijssen, Eugene;- Beter weten is gezonder leven - Eerste druk; Hema (1998).
ISBN 90389 0746x
[5]. Dr. C. Norman Shealy; - Encyclopedie van de Natuurlijke Geneesmiddelen - Eerste druk;
Groningen: TextCase (1999). ISBN 3-8290-1713-8
